ΤΑΞΙΔΙΑΨΥΧΑΓΩΓΙΑ

Το ιαπωνικό ουίσκι ήρθε για να κατακτήσει τον κόσμο

 

To 2003, o Bill Muray στο Lost in Translation μάς έλεγε κρατώντας ένα ποτήρι Suntory “For relaxing times, make it Suntory times”. Ίσως αυτή είναι η στιγμή της απαρχής όπου το ιαπωνικό ουίσκι άρχισε να κατακτά τον κόσμο.

Μπορεί να βγαίνει σαν εύκολο συμπέρασμα ότι για όλα ευθύνεται η διαφήμιση, όμως το Ιαπωνικό ουίσκι έχει μια ασύγκριτη γεύση, ένα δικό του mentality στον τρόπο παραγωγής και μια υπέροχη ιστορία να το συνοδεύει. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια σαρώνει τα βραβεία στους διαγωνισμούς ουίσκι. 

Η αλήθεια είναι πως το ουίσκι δεν είναι το πρώτο ποτό που σου έρχεται στο μυαλό όταν αναφέρεσαι στην Ιαπωνία. Μάλλον το σάκε θα ήταν η πρώτη απάντηση αν σε ρωτούσαν. Αλλά οι Ιάπωνες παράγουν στην πραγματικότητα όλα τα είδη ποτών, από σότσου και κρασιά, μέχρι μπύρες και ουίσκι. Η μπύρα είναι το πιο δημοφιλές ποτό στην Ιαπωνία και οι Ιάπωνες είναι αρκετά καλοί στην παρασκευή της. Αλλά το ουίσκι στην Ιαπωνία έχει τη δική σου ιστορία και χάρη. Είναι ένας βασιλιάς που με τον τρόπο του κατακτά αθόρυβα τον κόσμο.

Οι Ιάπωνες κατάφεραν να παράγουν μερικά από τα καλύτερα ουίσκι στον κόσμο. Τα ιαπωνικά ουίσκι είναι γνωστά σε όλο τον κόσμο για τη χαρακτηριστική τους γεύση και την υψηλή τους ποιότητα. Κερδίζουν βραβεία το ένα μετά το άλλο και έχουν ήπια υφή και ευχάριστο άρωμα, κάτι που τα κάνει να ανταγωνίζονται τα καλύτερα ουίσκι που μπορεί να προσφέρει η Σκωτία, με αρκετές φωνές να λένε ότι οι Ιάπωνες ξεπερνούν ακόμη και τους Σκωτσέζους. Πώς όμως φτάσαμε στο να παράγει η Ιαπωνία τα καλύτερα ίσως ουίσκι στον κόσμο;

Ένας από τους λόγους είναι ότι οι αρχικοί παραγωγοί ιαπωνικών ουίσκι αποφάσισαν να δημιουργήσουν ό,τι καλύτερο μπορούσαν. Μοντελοποίησαν την παραγωγή τους με σκωτσέζικα μοτίβα και μάλιστα πήγαν στη Σκωτία για να μελετήσουν με μεγάλη λεπτομέρεια την παραγωγή ουίσκι.

Ένας άλλος λόγος μπορεί να βρεθεί στον τρόπο που εργάζονται οι Ιάπωνες. Όταν η νεωτερικότητα ήρθε στην Ιαπωνία, οι Ιάπωνες υιοθέτησαν μια στρατηγική για την αντιμετώπισή της: Wakon Yosai, που σημαίνει «Δυτική τεχνολογία, ιαπωνικό πνεύμα». Αυτό σήμαινε ότι η Ιαπωνία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τις καλύτερες τεχνικές που είναι διαθέσιμες στον κόσμο με σκοπό όμως να τις βελτιώσει και να τις κάνει κατάλληλες για τις ιαπωνικές συνθήκες. Το Wakon Yosai έγινε κάτι σαν εθνικό σύνθημα. Δεν εφαρμόζεται μόνο στην πολιτική, αλλά και στο εμπόριο και στην παραγωγή. Και το κατάφεραν σίγουρα με το ουίσκι.

Η ιστορία πίσω από το ιαπωνικό ουίσκι

Η κατανάλωση ουίσκι στην Ιαπωνία είναι αρκετά παλιά. Συγκεκριμένα το 1853, οι Αμερικανοί έφτασαν στο λιμάνι του Έντο, αναγκάζοντας τους απρόθυμους αρχηγούς των Σαμουράι να ανοίξουν την Ιαπωνία για το εμπόριο. Τότε έφεραν μαζί τους μερικά βαρέλια ουίσκι για να κρατήσουν το πλήρωμά τους ζεστό στο μακρύ ταξίδι του Ειρηνικού αλλά και για να το προσφέρουν στους Ιάπωνες.

Δύο δεκαετίες αργότερα, οι Ιάπωνες άρχισαν να εισάγουν ουίσκι και οι τοπικοί ζυθοποιοί άρχισαν επίσης να κάνουν τις δικές τους εκδοχές. Αυτό το πρώιμο «ουίσκι» ήταν στην πραγματικότητα απλώς αλκοόλ με παρόμοιο χρώμα με το ουίσκι και δεν έμοιαζε σε τίποτα με το σκωτσέζικο ουίσκι της εποχής εκείνης.

Η ιστορία του πραγματικού ιαπωνικού ουίσκι ξεκινά στα μέσα της δεκαετίας του 1920 όταν δύο άντρες – ο Shinjiro Torii και ο Masataka Taketsuru – ένωσαν τις  δυνάμεις τους για να φτιάξουν το πρώτο αυθεντικό αποστακτήριο ουίσκι στην Ιαπωνία. Ο Torii ήταν ένας χονδρέμπορος φαρμακευτικών προϊόντων και στα μέσα της δεκαετίας του ’20, ήθελε να επεκτείνει τις δραστηριότητές του και άρχισε να εισάγει αλκοόλ από την Ευρώπη. Όμως ήθελε κάτι περισσότερο. Ο Torii ήταν λάτρης του ουίσκι και ήθελε να το κάνει δημοφιλές στην Ιαπωνία αλλά και να δημιουργήσει ένα αληθινό, γνήσιο ιαπωνικό ουίσκι, αυθεντικό αλλά και κατάλληλο για τα ιαπωνικά γούστα.

Αυτό το εγχείρημα δεν ήταν καθόλου εύκολο. Κάποιος έπρεπε να ξέρει τα μυστικά της απόσταξης και τις λεπτομέρειες που έκαναν το σκωτσέζικο ουίσκι το καλύτερο στον κόσμο. Στην αρχή ο Torii σκέφτηκε να προσλάβει έναν Σκωτσέζο ειδικό, αλλά στη συνέχεια έμαθε για την ύπαρξη ενός νεαρού στην Ιαπωνία, ο οποίος είχε πραγματικά περάσει χρόνο στη Σκωτία μελετώντας τη διαδικασία της απόσταξης και είχε πραγματικό ζήλο για τη μύηση των Ιαπώνων στη μαγεία του ουισκι. Το όνομά του ήταν Masataka Taketsuru.

Ο Masataka Taketsuru το 1918 είχε προσληφθεί από την εταιρεία ποτών Settsu Shuzo για να βοηθήσει στην κατασκευή αποστακτηρίου ουίσκι στην Ιαπωνία. Ήταν ένα φιλόδοξο έργο, δεδομένου ότι η χώρα δεν είχε κατασκευάσει ποτέ κάτι τέτοιο στο παρελθόν. Έτσι, η Settsu Shuzo έψαξε στο πιο λογικό μέρος για βοήθεια: στη Σκωτία.  Η εταιρεία έστειλε τον Taketsuru στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης για να σπουδάσει χημεία, καθιστώντας τον το πρώτο Ιάπωνα που έκανε κάτι τέτοιο.

Εκτός από τα μαθήματά του, δούλεψε στα αποστακτήρια Hazelburn και Longmorn. Εκεί, ο Taketsuru ανέπτυξε αγάπη για δύο πράγματα: το σκωτσέζικο ουίσκι και μια Σκωτσέζα με το όνομα Jessie Roberta Cowan, την οποία και παντρεύτηκε. (Οι δύο τους λέγεται ότι συναντήθηκαν όταν ο αδερφός της Cowan μάθαινε πολεμικές τέχνες από τον Taketsuru.) Το ζευγάρι επέστρεψε στην Ιαπωνία, αλλά το μεγάλο κραχ της παγκόσμιας οικονομίας οδήγησε στην απόφαση της Settsu Shuzo να τον απολύσει.

Τότε είναι που οι δύο άντρες συναντήθηκαν για πρώτη φορά. Ο Torii προσέλαβε τον Taketsuru για να δημιουργήσει ένα αποστακτήριο ουίσκι. Το πρώτο αποστακτήριο ουίσκι στην Ιαπωνία το 1924 ήταν γεγονός. Είχε ήδη αναζητήσει σε ολόκληρη την Ιαπωνία μια κατάλληλη τοποθεσία και τελικά εγκαταστάθηκε στο Yamazaki, κοντά στην αρχαία πρωτεύουσα του Κιότο. Ο Taketsuru ήθελε στην πραγματικότητα το εργοστάσιο να χτιστεί στο βόρειο νησί Hokkaido, καθώς το κλίμα του ήταν τόσο κοντά στο σκωτσέζικο κλίμα, αλλά ο Torii θεώρησε ότι το κόστος μεταφοράς ήταν πολύ υψηλό. Το Yamazaki δεν ήταν κακή επιλογή καθώς φημιζόταν αιώνες για το εξαιρετικό νερό που έβγαζαν οι πηγές του.

Πέντε χρόνια αργότερα το πρώτο ιαπωνικό ουίσκι ήταν στην αγορά. Το 1929 κυκλοφόρησε το ουίσκι Shirofuda. Ήταν τόσο επιτυχημένο που μια ιαπωνική εφημερίδα δήλωσε ότι από τότε και στο εξής, δεν θα χρειάζεται πλέον να εισάγεται ουίσκι, καθώς το ιαπωνικό ουίσκι ήταν αρκετά καλύτερο. Το Shirofuda ήταν το πρώτο αυθεντικό ιαπωνικό ουίσκι και πωλείται ακόμα και σήμερα όμως το καπνιστό στυλ του δεν ταίριαξε στο γευστικό προφίλ των Ιαπώνων.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ